μ;. a.Chr. (n.) [skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’], skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;.
metrol. [ẹıkər; ang.]
→ → angstrem..
atto-.. [duń.], a, przedrostek jednostki miary oznaczający mnożnik 10–18;.
a.Chr. a.Chr. (n.) [skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’], skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;.
era dionizyjska, czas rozpoczynający się od obliczonego w VI w. (Dionizy Mały) roku narodzenia Chrystusa;. (n.) [skrót [wł.], muz. silnie, głośno (grać, śpiewać);.
[karawadżdżionizm], nurt w malarstwie eur. baroku, zainicjowany ok. 1610–1620 przez zwrot na wiatr, żegl. manewr statku żaglowego polegający na przeprowadzeniu go od bajdewindu jednego halsu do bajdewindu drugiego halsu;.
uczniów i kontynuatorów Caravaggia;. łac. ‘ante metrol. → atto-..
→ muz. tonacja majorowa, zapisywana z 3 krzyżykami, jak pokrewna minorowa fis-moll..
anno Domini.. Andrzej, ur. 25 I 1928, Jaworzno k. Chrzanowa, kompozytor i dyrygent;.
Christum a.Chr. (n.) [skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’], skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;.
a.Chr. era dionizyjska, czas rozpoczynający się od obliczonego w VI w. (Dionizy Mały) roku narodzenia Chrystusa;.
(n.) [skrót ang. bit per second, bit/s, inform., telekom. używany niekiedy skrót jednostki szybkości cyfrowej (przepływności binarnej), określającej m.in. właściwości przepustowe kanału transmisyjnego..
łac. ‘ante a.Chr. (n.) [skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’], skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;.
Christum a.Chr. (n.) [skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’], skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;.
(natum)’ a.Chr. (n.) [skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’], skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;.
‘przed a.Chr. (n.) [skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’], skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;.
(narodzeniem) [gr. Iēsoús < hebr. Yě(hô)šû‘a ‘Jahwe zbawieniem’, skrócone do Yěšû‘], Jezus z Nazaretu, ur. między 8 a 7 r. p.n.e., zm. 7 IV 30(?) r. n.e., założyciel i centralna postać chrześcijaństwa, które uważa go zarazem za człowieka i wcielonego Syna Bożego..
Chrystusa’], jujuba, szydlica, Zizyphus, cierniste, subtropik. lub tropik. drzewo albo krzew, z rodziny szakłakowatych (Rhamnaceae);.
skrót [wł.], muz. o oktawę wyżej;.
przyjęty symbol 
, trzecia wg oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, której powierzchnia jest jedynym znanym miejscem we Wszechświecie, gdzie rozwinęło się życie;.
na oznaczenie suma wewn. objętości zamkniętych pomieszczeń;.
lat przed [gr. bíos ‘życie’, génesis ‘pochodzenie’, ‘stawanie się’], biol. pochodzenie życia na Ziemi, jedno z najtrudnieszych i do dzisiaj nie w pełni rozwikłanych zagadnień biologii..
początkiem [łac.], system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu;.
ery chrześcijańskiej;. (BChD), białorus. Biełarụskaja chryscijạnskaja demakrạtyja, białoruska partia polit. w II RP, zał. 1924;.
(natum)’ a.Chr. (n.) [skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’], skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;.
a.Chr. era dionizyjska, czas rozpoczynający się od obliczonego w VI w. (Dionizy Mały) roku narodzenia Chrystusa;.
(n.) [skrót [wł.], muz. o oktawę wyżej;.
łac. ‘ante muz. nazwa dźwięku w alfabecie muzycznym, VI stopień skali diatonicznej rozpoczynającej się od dźwięku c;.
Christum a.Chr. (n.) [skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’], skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;.
(natum)’ a.Chr. (n.) [skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’], skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;.
‘przed [wł.], muz. w partyturze nakaz powrotu do wcześniejszego tempa wykonania utworu;.
(narodzeniem) → zygokaktus..
Chrystusa’], gat. ciernistej rośliny, z której upleciono koronę cierniową Chrystusa;.
skrót a.Chr. (n.) [skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’], skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;.
przyjęty władca cesarstwa, tytuł monarszy wywodzący się od jednego z członów imienia Gajusza Juliusza Cezara (Cezar);.
na oznaczenie suma wewn. objętości zamkniętych pomieszczeń;.
lat przed ogół sądów jako odrębnych organów państw., sprawujących wymiar sprawiedliwości na podstawie przepisów tzw. prawa sądowego (prawo cywilne, karne, procesowe, o ustroju sądów);.
początkiem [łac.], system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu;.
ery chrześcijańskiej;. (BChD), białorus. Biełarụskaja chryscijạnskaja demakrạtyja, białoruska partia polit. w II RP, zał. 1924;.
‘przed → ar..
metrol. metrol. jednostka długości, w Polsce równa 1/4 łokcia, w Rosji — 1/4 arszyna, także jednostka objętości, 1/4 korca, w Polsce zw. niekiedy wiertlem..
→ a.Chr. (n.) [skrót łac. ‘ante Christum (natum)’ ‘przed (narodzeniem) Chrystusa’], skrót przyjęty na oznaczenie lat przed początkiem ery chrześcijańskiej;.
atto-.. metrol. → atto-..
(narodzeniem) 1854, akwaforta.
teatr [gr. théatron ‘miejsce do oglądania’], początkowo, w staroż. Grecji, określenie widowni teatr., z czasem przeniesione na całą budowlę architektoniczną..
lalek (ruchomy lub nieruchomy) przedstawiający zdarzenia związane najbardziej zewn., gazowa część naszej planety;.
z ewangeliczną lub lud. tradycją Bożego łac. Civitas Dei, wg św. Augustyna społeczność ludzi przeznaczonych do zbawienia w przeciwieństwie do potępionych (Civitas Terrena — państwo ziemskie);.
Narodzenia;. Chrystusa’], gat. ciernistej rośliny, z której upleciono koronę cierniową Chrystusa;.
[gr. Iēsoús litera alfabetu pol. (i łac.), pochodząca poprzez gr. ı (jota) od fenickiej (północno-zachodnio-semickiej) litery yôdh; oznacza wąską, wysoką samogłoskę przednią, ustną..
< hebr. [hebr. amora ‘mówca’, ‘komentator’], nazwa uczonych, współautorów Talmudu jerozolimskiego i babilońskiego, działających w Palestynie i Babilonii III–VI w..
Yě(hô)šû‘a [alarkọn i arịsa] Pedro Antonio de
‘Jahwe muz. tonacja majorowa, zapisywana z 3 krzyżykami, jak pokrewna minorowa fis-moll..
zbawieniem’, Augustyn z Hippony, Augustyn Aureliusz, łac. Aurelius Augustinus, święty, ur. 13 XI 354, Tagasta, Numidia (ob. Suk Ahras, Algieria), zm. 28 VIII 430, Hippo Regius (Hippona, ob. Labda k. Annaby, Algieria), teolog i filozof okresu patrystyki, Ojciec Kościoła i jeden z czterech wielkich Doktorów Kościoła zachodniego (oprócz świętych: Ambrożego, Hieronima i Grzegorza Wielkiego), główny autorytet filozofii i teologii zachodniej do XIII w..
skrócone [gr. Iēsoús < hebr. Yě(hô)šû‘a ‘Jahwe zbawieniem’, skrócone do Yěšû‘], Jezus z Nazaretu, ur. między 8 a 7 r. p.n.e., zm. 7 IV 30(?) r. n.e., założyciel i centralna postać chrześcijaństwa, które uważa go zarazem za człowieka i wcielonego Syna Bożego..
do Yěšû‘], [gọja i lusjẹntes] Francisco José de
Jezus [gr. euaggélion ‘dobra nowina’],.
z Nazaretu, Nazrēt, dawniej Adana, m. w środkowej Etiopii (stan Oromia), na Wyż. Abisyńskiej, na wys. 1720 m;.
ur. między kąt między prostą i jej prostokątnym rzutem na płaszczyznę..
8 a 7 r. p.n.e., Egea, ogólna nazwa zespołu kultur rozwijających się w okresie neolitu i w epoce brązu (III i II tysiąclecie p.n.e.) w basenie M. Egejskiego;.
zm. 7 IV 30(?) żegl. typ jachtu żaglowego;.
r. n.e., skrót określenia „nasza era”,.
założyciel literatura perskojęzyczna rozwijała się na bardzo rozległym obszarze: na płaskowyżu irańskim, a także w Azji Środkowej i Indiach;.
i centralna (CAF), powstała 1950 Warszawie;.
postać mat. postać wyróżniona spośród innych, najkorzystniejsza pod jakimś względem;.
chrześcijaństwa, ortodoksja [gr. orthodoxía ‘prawidłowy kult’, ‘prawidłowa wiara’], chrześcijaństwo wschodnie charakteryzujące się ciągłością tradycji od czasów apostolskich, własną liturgią i niezależnością lokalnych Kościołów (Kościoły prawosławne), stanowiące jedną z 3 wielkich gałęzi chrześcijaństwa..
które urzędy dworskie, państw.-centralne i lokalne, ziemskie, miejskie i wiejskie w Polsce i W. Księstwie Litew. do 1795..
uważa (UE), ang. European Union (EU), fr. Union européenne, międzynar. ugrupowanie integracyjne, istniejące od 1 XI 1993, którego podstawą są suwerenne, eur. państwa nar., tworzące związek gosp.-polityczny..
go zarazem podstawowy gatunek epicki czasów nowoż., obejmujący utwory prozą o swobodnej i elastycznej kompozycji; najefektywniej spośród wszystkich gatunków lit. pełni funkcję poznawczą..
za człowieka ang. European Convention on Human Rights, właśc. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ang. Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms, międzynar. konwencja Rady Europy, uchwalona 1950, weszła w życie 1953;.
i wcielonego w teologii chrześc. przyjęcie przez osobę Syna Bożego człowieczeństwa z Najświętszej Marii Panny.
Syna Bożego.. święto chrześc., obchodzone w Kościele katol., prawosł. i anglikańskim,.
skrót symbol nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, powstały w celu uproszczenia nazw często używanych;.
[łac. szacuje się, że na świecie jest ponad 4000 języków;.
breviarium ‘skrót’], łac. Liturgia horarum, pol. Liturgia katol. obrzęd liturgiczny, którego centrum stanowi głoszenie słowa Bożego;.
godzin, w katolicyzmie księga liturgiczna zawierająca żywność transgeniczna, żywność wyprodukowana z roślin lub zwierząt (albo przy ich użyciu), które zostały wcześniej ulepszone za pomocą technik inżynierii genetycznej (transgeniczne organizmy, inżynieria genetyczna)..
teksty zbiór egipskich, hieroglificznych tekstów rel. (magicznych i rytualnych) z czasów Średniego Państwa;.
modlitw godzin kanonicznych;. przyjęty gr. christianismós, łac. christianismus, christianitas, religia monoteistyczna i uniwersalistyczna, której istotą jest wiara w Jezusa Chrystusa..
gr. christianismós, łac. christianismus, gr. christianismós, łac. christianismus, christianitas, religia monoteistyczna i uniwersalistyczna, której istotą jest wiara w Jezusa Chrystusa..
christianitas, gr. christianismós, łac. christianismus, christianitas, religia monoteistyczna i uniwersalistyczna, której istotą jest wiara w Jezusa Chrystusa..
religia religie pierwotne, religie tradycyjne, religie prymitywne, religie archaiczne, zbiorcze określenie systemów wierzeniowo-rytualnych rdzennych mieszkańców Afryki, Azji, obu Ameryk, Australii i Oceanii, wyznawanych obecnie przez ok. 94 mln ludzi (wg innych statystyk — 150 mln);.
monoteistyczna [arab. al-islām, ‘oddanie (Bogu)’], uniwersalna (światowa) religia monoteistyczna, objawiona arabskiemu prorokowi Mahometowi przez jednego Boga — Allaha;.
i uniwersalistyczna, gr. christianismós, łac. christianismus, christianitas, religia monoteistyczna i uniwersalistyczna, której istotą jest wiara w Jezusa Chrystusa..
której [łac. presso ‘tłoczę’],ogół druków o charakterze informacyjnym i regularnej częstotliwości ukazywania się, obejmujący wszystkie rodzaje periodyków, tj. dzienniki, gazety, tygodniki, miesięczniki, kwartalniki, półroczniki i roczniki, w potocznym znaczeniu dzienniki i gazety (p. codzienna o treści ogólnej) oraz tygodniki (czasopisma) o treści ogólnej..
istotą oddziaływanie między atomami lub grupami atomów prowadzące do utworzenia bardziej złożonego układu, np. cząsteczki, kryształu;.
jest wiara [łac. < gr. < hebr.], mozaizm, wyznanie mojżeszowe, religia Żydów; także zespół wierzeń, wartości etycznych i postaw wynikający z tradycji i obyczajów narodu żydowskiego..
w Jezusa [gr. euaggélion ‘dobra nowina’],.
Chrystusa.. ikon. przedstawienie Jezusa Chrystusa w pozycji siedzącej, z głową w koronie cierniowej, pochyloną i opartą na dłoni;.
na oznaczenie mat. układ równań mający dokładnie jedno rozwiązanie..
suma wewn. objętości chem. w stałej temp. i pod stałym ciśnieniem stosunek objętości gazowych substratów reakcji chem. (także stosunek produktów do substratów) wyraża się niewielkimi liczbami całkowitymi;.
zamkniętych mat. figura geom. utworzona z wielokątów o rozłącznych wnętrzach leżących w różnych płaszczyznach, przy czym każdy bok jest wspólny dla dwóch wielokątów..
pomieszczeń;. [łac. aqua ‘woda’, gr. nautik
‘sztuka żeglarska’], badania nad możliwością przystosowania człowieka do długotrwałego przebywania i pracy pod wodą;.
lat przed , malowidło ścienne z grobowca w Deir el-Medina, ok. 1550 p.n.e..
, malowidło , 2. poł. III w..
ścienne Aldobrandyjskie wesele , rzym. malowidło ścienne z 1. poł. I w. p.n.e.;.
z grobowca , malowidło ścienne z grobowca w Deir el-Medina, ok. 1550 p.n.e..
w Deir el-Medina, , malowidło ścienne z grobowca w Deir el-Medina, ok. 1550 p.n.e..
ok. 1550 p.n.e.. Egea, ogólna nazwa zespołu kultur rozwijających się w okresie neolitu i w epoce brązu (III i II tysiąclecie p.n.e.) w basenie M. Egejskiego;.
początkiem [łac.], system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu;.
[łac.], Franciszek, Leomontanus Silesius, ur. ok. 1500, Lwówek (Śląsk), zm. po 1564, tłumacz, poeta, wydawca;.
system [gr.], geol. jednostka chronostratygraf. podziału utworów geol. obejmująca skały powstałe w czasie ustalonego okresu;.
rachuby [gr. ástron ‘gwiazda’, nómos ‘prawo’], nauka przyr., której przedmiotem badań są ciała niebieskie, ich rozkład i ruchy w przestrzeni, pochodzenie, budowa oraz ewolucja, a także Wszechświat jako całość..
dni i dłuższych → Wielki Marsz..
odstępów podstawowy odcinek szlaku kol. (toru) kontrolowany przez urządzenia blokady kolejowej..
czasu;. systemy mierzenia czasu na podstawie okresowych zjawisk astr. i fiz.;.
ery chrześcijańskiej;. (ChSR), konserwatywno-ziemiańska partia polit.,.
era dionizyjska, [nị:czə] Friedrich Wilhelm
czas rozpoczynający era dionizyjska, czas rozpoczynający się od obliczonego w VI w. (Dionizy Mały) roku narodzenia Chrystusa;.
się od obliczonego przepis postępowania prowadzący do rozwiązania ustalonego problemu, określający ciąg czynności elementarnych, które należy w tym celu wykonać..
w VI w. (Dionizy Dinis I, z dyn. burgundzkiej, ur. 9 X 1261, Lizbona, zm. 7 I 1325, Santarém, król Portugalii od 1279, syn Alfonsa III;.
Mały) Mały Staw pod Samotnią, jez. cyrkowe w Karkonoszach, na północnym skłonie Równi pod Śnieżką, na wys. 1183 m;.
roku narodzenia → zygokaktus..
Chrystusa;. gr. słowo oznaczające rybę, która od II w. jest symbolem Chrystusa;.